Superada a fase de creación de marcos regulatorios para o desenvolvemento de Comunidades Enerxéticas, Comenerg enfróntase ao reto da implementación dun proxecto de Comunidades Enerxéticas transfronteirizas, que deben adaptarse á lexislación de España e Portugal. A pesar de estar enmarcadas dentro das mesmas directivas europeas sobre a transición enerxética, estas lexislacións presentan importantes diferenzas en aspectos como os procedementos administrativos, as modalidades de autoconsumo e as distancias máximas para este, a compensación de excedentes e os incentivos gobernamentais.
En Portugal, a normativa destaca pola súa simplicidade administrativa. O Decreto-Lei 153/2014 permite que instalacións pequenas de ata 1,5 kW non requiran notificación, e as de ata 200 kW só necesiten unha comunicación en liña. En España, os trámites son máis complexos, pois é necesario un rexistro e cumprimento de requisitos técnicos específicos para todas as instalacións. As modalidades de autoconsumo tamén difiren. Portugal ofrece un marco máis avanzado que inclúe autoconsumo individual, colectivo, comunidades enerxéticas e xeración para venda á rede. España permite modalidades similares, pero cun desenvolvemento normativo menos flexible, especialmente en comunidades enerxéticas.
Outra diferenza relevante son as distancias máximas para autoconsumo colectivo. Portugal permite distancias máis amplas, favorecendo proxectos máis grandes e flexibles. España limita estas distancias a 500 metros en terreo e 2 quilómetros en chan industrial, o que pode dificultar proxectos en áreas rurais.
En canto á compensación de excedentes, Portugal prioriza o autoconsumo sen excedentes, mentres España permite compensalos mediante descontos na factura eléctrica. Esta diferenza impacta directamente nos beneficios económicos para consumidores e investidores.
Os incentivos gobernamentais tamén varían. Portugal careceu historicamente de apoio significativo, aínda que o seu “Roteiro para a Neutralidade Carbónica 2050” establece obxectivos ambiciosos. España desenvolveu plans para fomentar enerxías renovables, aínda que con certa irregularidade debido a cambios lexislativos frecuentes.
Ante estas disonancias, desde o proxecto Comenerg, aspiramos a dar resposta e abrir o camiño a outros proxectos que operen en euro-rexións, entre as que Galicia e Norte de Portugal, por afinidades culturais, lingüísticas e ambientais, pode constituírse nun exemplo para seguir de innovación e novas prácticas.